ตำนานบ้านปากละงู
ปากละงูมีตำนานเล่าขานสู่
เคยมีงูยักษ์ใหญ่แผ่ไพศาล
ความใหญ่ไม่มีใครกล้าประมาณ
ความยาวนั้นคือสระน้ำหนองปันหยา
สระนั้นคือที่อยู่ของงูใหญ่
เหล่าฝูงสัตว์เดินผ่านไปไม่กังขา
บ้างหลงเพลินนอนทับเห็นลับตา
เป็นอาหารอันโอชาพญางู
เพราะความใหญ่จะเคลื่อนไหวแสนลำบาก
จึงอ้าปากดักกินสิ้นนกหนู
อำพรางตนเหยื่อหลงกลไม่ทันดู
พญางูเลยอิ่มหนำเริงสำราญ
มีวันหนึ่งต่อมาเวลาผ่าน
ตามตำนานว่ามีโจรเข้ามาอยู่
อาศัยป่าเป็นบ้านนานพอดู
โดยไม่รู้ว่าป่านั้นอันตราย
ออกจี้ปล้นแล้วเข้าป่าหาที่หลบ
คิดว่าพบเพิงผาเหมือนดังหมาย
จึงเข้าหลบซบนอนเพื่อผ่อนคลาย
พร้อมอาวุธคู่กายไม่ห่างคน
เห็นเลือดไหลเป็นระลอกทางหอกตน
จึงลุกลี้ลุกลนตลึงแล
เจ้างูใหญ่จ้องขยับจะงับเหยื่อ
เจ็บปวดเหลือเมื่อคมหอกตอกเป็นแผล
เคลื่อนตัวหนักปลายหอกเหน็บเจ็บดวงแด
เป็นบาดแผลเฉือนเชือดเลือดไหลมา
ตื่นตลึงจึงตะกายโจรได้คิด
สำคัญผิดว่าอยู่ที่เพิงภูผา
เหมือนตื่นฝันสั่นระรัวทั่วกายาจึงอุทานออกมาว่า...ปากงู
เวลานานผ่านไปเท่าใดไม่รู้
ปากงูจึงเพี้ยนเปลี่ยนเป็น...ปากละงู
โดย คุณบรรจบ เกศนี
อบต.หมู่ที่ ๒ ตำบลละงู อำเภอละงู จังหวัดสตูล
ขอขอบคุณเป็นอย่างสูง
๑๙ กรกฎาคม ๒๕๔๙

นิทานพื้นบ้านภาคใต้ ข้าว ๑ เม็ด ชายสองคนหลงทางอยู่ในป่า และหิวมากเพราะอดอาหารมาหลายวัน แล้วในที่สุดก็เดินมาถึงหมู่บ้านแห่งหนึ่ง แต่มีลำคลองใหญ่กั้นขวางอยู่ ริมคลองมีศาลาที่พักสำหรับคนเดินทาง ทั้งสองจึงเข้าไปนั่งพักเอาแรง ในศาลานั้นมีห่อที่คนกินเหลือทิ้งไว้และมีข้าวเหลืออยู่ ๑ เม็ด ชายคนหนึ่งจึงนำเอาเม็ดข้าวนั้นมาแบ่งเป็น ๒ ส่วน เพื่อแบ่งกันกินคนละครึ่ง แต่กลับถูกชายอีกคนปฏิเสธ โดยเขาคิดว่าจะเข้าไปกินอาหารดีๆในหมู่บ้าน แล้วทั้งคู่ก็ตัดสินใจว่ายน้ำข้ามคลองเพื่อข้ามฝั่งเข้าไปยังหมู่บ้าน แต่ผลจากการอดอาหารมาหลายวันนั้นทำให้ชายคนที่ไม่ได้กินข้าวไม่มีเรี่ยวแรงพอที่จะว่ายน้ำข้ามไปถึงฝั่งได้ และต้องจมน้ำตายในที่สุด เล่าโดย แม่เฒ่าขิ้ม สารานพกุล ขอกราบขอบพระคุณ ชวลิต อุ๋ยจ๋าย บันทึกและเรีบบเรียง